Tedarikçi Yönetimi

Tedarikçi bulma kaynakları: 1) Sektör fuarları — İstanbul Fuar Merkezi'ndeki tekstil, gıda, kozmetik fuarları en yoğun tedarikçi havuzunu sunar. Yılda en az 1-2 fuara katılım şart. 2) Sektör dernekleri ve odalar — İTO, İSO, sektörel dernekler tedarikçi rehberi yayınlar. 3) B2B platformlar — Alibaba, Made-in-China (ithalat için), Sahibinden.com iş ilanları, Linkedin. 4) Referans — sektördeki diğer toptancılar rakip olmayan kategorilerde tedarikçi paylaşabilir. 5) Mevcut tedarikçi ağı — tedarikçiniz başka kategorilerde de üretici tanıtabilir. Değerlendirme kriterleri: fiyat, minimum sipariş miktarı, teslimat süresi ve güvenilirliği, kalite tutarlılığı, ödeme esnekliği.

Tedarikçi müzakeresinde güç dengesi: Küçük alıcı olarak pazarlık gücünüz düşük; büyüdükçe güç artar. Ama bazı taktikler her ölçekte işe yarar: 1) Rakip teklif — aynı ürün için birden fazla tedarikçiden fiyat alın, en iyisini gösterin. 2) Hacim taahhüdü — 'Aylık 50.000 TL yerine 80.000 TL alırım, karşılığında yüzde 3 indirim ister misiniz?' Bu yaklaşım tedarikçi için de değerlidir. 3) Ödeme zamanlaması — daha erken ödeme karşılığında daha iyi fiyat talep edin. 4) Uzun vadeli sözleşme — 6 aylık veya yıllık alım taahhüdü karşılığında fiyat garantisi isteyin. 5) İlk siparişte cüzi deneme alımı — büyük taahhüt vermeden önce kaliteyi test edin.

Tedarikçi performans değerlendirmesi için 5 kriter: 1) Teslimat güvenilirliği — söylenen tarihte mal geldi mi? Gecikme kaç gündü? 2) Kalite tutarlılığı — her partide aynı kalite mi? İade oranı nedir? 3) Fiyat tutarlılığı — anlaşılan fiyat uygulandı mı, sürpriz fiyat artışı oldu mu? 4) İletişim hızı — sorun ve şikâyetlere ne hızda yanıt verdi? 5) Esneklik — acil sipariş, ek talep, iade konusunda ne kadar esnek? Siparix'te tedarikçi kartına not ve değerlendirme girebilirsiniz. Yılda bir kez tüm tedarikçileri bu kriterlere göre puanlayın ve alt performanslılarla ya görüşün ya da alternatif arayın.

Tek tedarikçiye bağımlılık riski: Tedarikçi kapanırsa, fiyat artışı yaparsa veya ürün kalitesi düşerse iş durabilir. Bu riski yönetmek için: 1) Kritik ürünler için en az 2 tedarikçi — birincil ve yedek. Yedek tedarikçiyle düzenli küçük siparişler yaparak ilişkiyi canlı tutun. 2) Tek tedarikçi avantajı — hacmi tek tedarikçide toplamak daha iyi fiyat ve öncelik sağlayabilir. Bu denge ürün ve risk toleransınıza göre ayarlanmalı. 3) Coğrafi çeşitlendirme — yerli ve ithal tedarikçi karması kur/fiyat dalgalanmalarına karşı koruma sağlar. 4) İthalat seçeneği — doğrudan ithalat maliyet avantajı sunar ama gümrük, lojistik ve minimum lot sorunları getirir.

Uzun vadeli tedarikçi ilişkisinin faydaları: Güvenilir müşteri olarak öncelikli stok erişimi, fiyat istikrarı, ödeme esnekliği ve bilgi paylaşımı. Nasıl güvenilir müşteri olunur: 1) Söz verilen ödeme tarihine uymak — bu tek başına ayrışmanızı sağlar çünkü çoğu alıcı geç öder. 2) Beklentileri önceden iletmek — sezon siparişini önceden haber verin, tedarikçi planlama yapabilsin. 3) Sorunları yapıcı çözmek — kalite şikâyetini kaba değil, çözüm odaklı iletin. 4) Referans olmak — tedarikçinin diğer müşterilerine sizi tavsiye etmesine izin verin. Kriz dönemlerinde (deprem, pandemi, lojistik kriz) uzun süreli ilişkiler ön sırayı getirir.