Sezon Sonu Sorunu: Neden Oluşur?
Her sezon başında toptancılar tahmini satış miktarlarına göre stok alır. Ama sezon sonunda hâlâ elde kalan mal varsa bu hem yanlış tahmin hem de yönetim eksikliğinin sonucudur.
Sezon sonu kalan stokun maliyeti:
- Değer kaybı: Moda veya mevsimsel ürünlerde sezon dışı değer düşer
- Depo maliyeti: Bir sonraki sezona kadar kira ödersiniz
- Fırsat maliyeti: O stok parası başka ürüne yatırılabilirdi
Amaç, sezon bitmeden mümkün olduğunca çok ürünü eritmek. Kârlılık ikincil planda, nakit geri dönüşü öncelikli.
Sezon Sonu Tasfiye Takvimi
Sezon sonu tasfiyesi sezon SONUNDA değil, sezonun SON ÇEYREĞINDE başlamalıdır.
Tekstil için örnek:
- Sezon: Mart-Ağustos (yaz sezonu)
- Tasfiye başlangıcı: Temmuz başı (sezonun son 2 ayı)
Beklemeyin. Tasfiyeyi erken başlatmak daha fazla alıcıya ulaşmanızı sağlar.
Sezon Sonu Fiyatlandırma Stratejisi
Kademeli İndirim
Hepsini birden indirmek yerine kademeli gidin:
- Sezon sonu -60 gün: %15-20 indirim
- Sezon sonu -30 gün: %30-35 indirim
- Sezon sonu -15 gün: %40-50 indirim
- Sezon sonu -7 gün: Maliyet fiyatına veya altına
Bu yaklaşım erken alıcılara küçük indirim, geç alıcılara büyük indirim sunar. Ortalama satış fiyatını optimize eder.
Maliyet Sınırı
Hangi fiyata kadar inersiniz? Net maliyet altına satmak zarardır. Ama maliyet + saklama maliyeti hesabı yapın:
Eğer malı depolayıp gelecek sezona erteleyecekseniz: 6 ay depo maliyeti + değer kaybı = bu miktarı bugün indirim olarak verebilirsiniz.
Sezon Sonu Tasfiye Kanalları
1. Mevcut Müşterilere Öncelikli Teklif
En sadık müşterilerinize "sezon sonu stok eritme kampanyamız var" mesajı gönderin. Büyük alımlara ek iskonto tanımlayın.
2. Yeni Müşteri Kazanma Fırsatı
Düşük fiyatlı sezon sonu ürünleri yeni müşteri çekmek için iyi bir araçtır. "İlk siparişiniz için sezon sonu fiyatları geçerli" teklifi deneme kapısı açar.
3. Mix Ürün Paketleri
Hızlı ve yavaş satılanları birlikte paketleyin. Müşteri 100 adet fast mover alacaksa yanına 20 adet yavaş ürünü pakete ekleyin.
4. Online Satış Kanalları
Kendi müşteri tabanınızda eritemediğiniz ürünler için:
- Trendyol, Hepsiburada gibi platformlarda B2C satış
- Facebook Marketplace veya İkinci El grupları
- Sektörel B2B platformları
5. İhracat
Bazı sezon dışı ürünler başka pazarlarda hâlâ talep görebilir. Özellikle farklı iklim veya mevsim olan ülkelere ihracat değerlendirilebilir.
6. Kayıp Kâbul Et, Tasfiye Et
Hiçbir yöntemle eriyen olmayan stok için son çare: maliyet altında bile sat. Nakit geri dönsün, depo boşalsın, sermaye yeni sezon için hazır olsun.
Tasfiye Süreci için Sistem Desteği
POS yazılımınız sezon sonu tasfiyeyi şu şekilde desteklemeli:
- Ürün bazlı "indirimli fiyat" kampanya belirleme
- Tasfiye ürünlerine özel fiyat listesi oluşturma
- Sezon sonu ürünleri tek tıkla filtreleme
Sezon Sonu Analizini Bir Sonraki Sezona Taşıyın
Sezon bittikten sonra şu soruları yanıtlayın:
- Hangi ürünlerde sezon sonunda en fazla bakiye kaldı?
- Neden kaldı? Fazla stok mu aldık, yoksa talep düştü mü?
- Bir sonraki sezonda bu ürünleri nasıl daha az alacağız?
Bu analiz bir sonraki sezonun sipariş planlamasını iyileştirir.
Sonuç
Sezon sonu stok tasfiyesi, proaktif ve planlı yaklaşım gerektiren bir süreçtir. Erken başlamak, kademeli fiyatlandırma ve çoklu kanal kullanımı ile hem kayıplar minimize edilir hem de nakit döngüsü sağlanır.