Giyim Toptancılığında Sezon Döngüsü: İki Hız İki Strateji
Giyim toptancılığı iki büyük sezon etrafında döner: İlkbahar-Yaz (İY) ve Sonbahar-Kış (SK). Her sezon ortalama 6 ay sürer ama gerçek satış penceresi 3-4 aydır. Geri kalan süre ya sezon açılışı hazırlığı ya da sezon kapanışı temizliğidir.
Türkiye giyim sektörü, İstanbul Laleli ve Merter başta olmak üzere dünyanın en yoğun tekstil ticaret merkezlerine ev sahipliği yapar. Buradaki toptancılar hem yurt içi perakendeye hem Ortadoğu, Afrika ve Türki cumhuriyetlere ihracat yapar. Rekabetin bu kadar yoğun olduğu ortamda sezon yönetimini yanlış yapanlar hızla pazar kaybeder.
Sezon Takvimi: Ne Zaman Ne Yapmalı?
Profesyonel bir giyim toptancısı için sezon takvimi şöyle işler:
İlkbahar-Yaz Sezonu:
| Dönem | Faaliyet |
|---|---|
| Kasım-Aralık | Fabrikalardan İY koleksiyon siparişleri |
| Ocak-Şubat | Stoklar teslim alınıyor, sisteme giriliyor |
| Şubat-Mart | İY sezon açılışı, müşteri kampanyaları |
| Mart-Haziran | Yoğun satış dönemi |
| Temmuz | Sezon sonu indirimler, stok temizliği |
Sonbahar-Kış Sezonu:
| Dönem | Faaliyet |
|---|---|
| Mayıs-Haziran | SK koleksiyon siparişleri |
| Temmuz-Ağustos | Stoklar geliyor, depolama |
| Ağustos-Eylül | SK sezon açılışı |
| Eylül-Aralık | Yoğun satış |
| Ocak | Kış indirimleri, sezon kapanışı |
Bu takvime uymayan toptancı ya çok geç stok alır (ilk talep dalgasını kaçırır) ya da çok erken alır (nakit bağlar, depo dolar).
Sezon Geçişinin En Zor Anı: Çift Stok Dönemi
Her yıl iki kez yaşanan çift stok dönemi giyim toptancısının kâbusu gibidir. Depo hem eski sezon hem yeni sezon ürünlerle doludur. Kargaşa tavan yapar.
Tipik sorunlar:
- Müşteri "yeni kışlık" istiyor, depo personeli eski kışlık çıkarıyor
- Fatura yanlış sezon fiyatından kesiliyor
- Aynı model farklı sezonda farklı renkte geliyor, ikisi karışıyor
- Sezon sonu indirimli ürün yeni sezon tam fiyatından satılıyor
Bu kargaşayı önlemek için ürünleri sistemde sezon etiketiyle ayırt etmek şarttır. "KI2025" etiketi olan ürün kış koleksiyonu 2025, "YY2026" etiketi olan ürün yaz koleksiyonu 2026 gibi.
Beden-Renk Matrisi: Giyimin Stok Kâbusu
Giyim toptancılığında her ürünün beden ve renk kombinasyonu ayrı stok kalemi oluşturur:
Örnek: Erkek Basic Sweatshirt Model A
- Renkler: Siyah, Gri, Lacivert, Bordo, Yeşil (5 renk)
- Bedenler: S, M, L, XL, XXL (5 beden)
- Toplam: 25 SKU
50 model ürününüz varsa 50 x 25 = 1250 SKU'ya ulaşırsınız. Bunu Excel'de takip etmek ya da kağıda not etmek mümkün değildir.
Sezon Sonu Stok Eritme: Nakit Kurtarma Operasyonu
Her sezonu kapatan toptancının önünde bir ödev vardır: Kalan stokları eritmek.
Sezon sonu stok yönetimi stratejileri:
Kademeli indirim: İlk hafta %20, ikinci hafta %30, üçüncü hafta %40. Hızlı satış için kademe artırılır.
Lot satışı: Kalan stoku karışık lot olarak satmak. Tek ürünü bekliyorsan beklersin ama lot alırsın. Küçük perakendeciler bu teklife sıcak bakar.
Sezon dışı transfer: Bazı ürünler farklı bölgelerde sezonu uzatır. İstanbul'da kış bitti ama Doğu Anadolu'da hâlâ satılır.
Arşiv stok: Bir sonraki sezona saklamak. Risk: Trend değişebilir, farklı ürün gelir, bu yıl satmayan gelecek yıl da satmayabilir.
Müşteri Yönetimi: Kim Ne Zaman Alır?
Giyim toptancısının müşteri çevrimi de sezonal ritme göre şekillenir:
Perakende mağazalar: Sezon başında büyük alım, sezon ortasında dolum, sezon sonunda minimal. Fiyat duyarlı, çeşit isteyen segment.
Butikler: Küçük miktarlar, yüksek çeşitlilik, sık sipariş. Trend ürünlere yönelim. Bu müşteri hızlı toptancıdan alır.
E-ticaret satıcıları: Trendleri yakından takip eder. Hızlı sipariş, hızlı teslimat bekler. Online fotoğraf ve ürün açıklaması önemli.
Pazar esnafı: Uygun fiyat önceliği. Lot satışı ve sezon sonu indirimlere açık.
Siparix ile Giyim Toptancısında Sezon Yönetimi
Siparix, giyim toptancısının sezon döngüsünü yönetilebilir hale getirir. Beden-renk matrisini ürün tanımında ayarlayabilir, her kombinasyon için ayrı stok takibi yapabilirsiniz. Sezon etiketi ile eski ve yeni koleksiyonu birbirinden ayırt edebilirsiniz. Sezon sonu stok raporunu çıkarıp hangi ürünün ne kadar kaldığını görebilir, toplu fiyat indirimi uygulayabilirsiniz. Müşteri bazlı satış geçmişiyle sezon açılışında doğru müşteriyi doğru ürünle arayabilirsiniz.