Ayakkabı Toptancılığında Stok Karmaşası Neden Yaşanır?
Ayakkabı toptancılığı, stok yönetimi açısından en karmaşık sektörlerden biridir. Bunun nedeni, her modelin birden fazla boyut ve renkle çoğalmasıdır.
Basit bir hesap yapalım: 50 farklı model, ortalama 5 renk ve 8 numara seçeneğiyle çalışıyorsanız 50 × 5 × 8 = 2.000 SKU demektir. Bu 2.000 kalemi elle veya Excel'de takip etmek hem yavaş hem de hataya son derece açıktır.
Ayakkabı Toptancısı İçin Doğru SKU Sistemi
SKU Yapısı
Her benzersiz ürün kombinasyonu için bir SKU oluşturun. Örnek format:
MARKA-MODEL-RENK-NUMARA
Örnek:
- Modelin kodu: BT-250
- Renk: Siyah (S)
- Numara: 42
SKU: BT-250-S-42
Bu format hem sistematik hem de insan tarafından okunabilir.
Barkod ile SKU Bağlantısı
Her SKU için bir barkod atayın. Aynı modelin farklı numara ve renkleri farklı barkodlara sahip olmalıdır. Tedarikçi barkod sağlamıyorsa kendi iç barkodunuzu üretin ve etiket basın.
Renk-Numara Matrisi ile Satış
Müşteri geldiğinde "siyah 42 var mı, kahverengi 43 var mı?" diye sorar. Bu soruya anında cevap vermek satış hızını dramatik artırır.
POS yazılımı renk-numara matrisi gösterebiliyorsa:
- Bir model seçin
- Ekranda 5×8 matris açılır (5 renk, 8 numara)
- Her hücrede stok adedi görünür
- Sıfır olan hücreler kırmızı ile işaretlenir
Bu görünüm hem kasiyere hem de müşteriye net bilgi verir.
Çiftli Satış Zorunluluğu
Ayakkabı, tek ayak değil çift olarak satılır. Bu basit gerçek bazı sistemlerde sorun yaratır. Sisteminizin "çift" birimini anlayabilmesi gerekir.
Stok 1 çift azalmalı, 1 adet değil. Sipariş de çift bazında yapılmalıdır.
Set ve Koli Yönetimi
Tedarikçiler ayakkabıları genellikle koli içinde gönderir. Bir koli; 12 çift, 5 farklı numara içerebilir. Koli alımını kaydederken:
- Hangi model
- Kaç çift her numaradan
- Toplam kaç çift
Bu bilgileri sistem ayrı ayrı kaydetmeli ve stoku çift bazında güncellemeli.
Sezon Yönetimi
Ayakkabı sektöründe ilkbahar-yaz ve sonbahar-kış sezonu önemlidir. Her sezon farklı modeller, farklı renkler gelir. Stok takibinde sezon bilgisi tutun:
- Aktif sezon ürünleri
- Geçen sezon bakiyeleri
- Zaman dışı/klasik modeller
Geçen sezon kalan ayakkabılar için özel fiyatlandırma ve kampanya planı yapın.
Numara Dağılımı Analizi
Hangi numara en çok satıyor? Bu analiz sipariş planlamasını doğrudan etkiler. Tipik bir erkek ayakkabı toptancısında 42-43 numaraların payı %40-50 olabilir. 38 ve 46 ise çok daha az satılır.
Tedarikçiden koli alırken standart dağılım yerine kendi satış verilerinize göre numara dağılımını müzakere edin.
Stok Sayımı: Ayakkabı Deposu İçin İpuçları
Ayakkabı deposunda sayım yapmak büyük bir işlemdir. Pratik ipuçları:
- Modeller ve renkler ayrı raf ve gözlerde tutulsun
- Her gözün önüne model/renk/numara etiketi yapıştırın
- Sayımda barkod okuyucu kullanın; her çifti okutun
- Sayım sonuçlarını sistemle karşılaştırın
Sonuç
Ayakkabı toptancılığında doğru SKU sistemi, renk-numara matrisi ve çiftli stok takibi kurulduğunda hem satış hızı hem de stok doğruluğu önemli ölçüde artar. Bu yapı için toptancıya özel bir POS yazılımı şarttır.